Cliënten, naasten en cliëntenraden betrekken in je project, hoe pak je dat aan?
De Participatie Matrix geeft houvast.
Bij dataprojecten in de gehandicaptenzorg gaat het niet alleen om benutten van data uit technologie. Wil je toepassingen ontwikkelen die er in de praktijk toe doen, dan is de stem van de cliënt onmisbaar. Maar hoe zorg je dat de stem van cliënten, hun naasten en de cliëntenraad wordt gehoord en deze inbreng in je project goed wordt meegenomen? De Participatie Matrix helpt je!
De Participatie Matrix helpt je te laten nadenken over de rol van cliënten, hun naasten en de cliëntenraad. In welke fasen van het project is hun inbreng belangrijk en wat verwacht je dan van hun inbreng? Wil je bij ze inventariseren welke onderwerpen of gegevens zij belangrijk vinden? Of wil je misschien hun instemming voor toegang of opslag van gegevens? Soms zal het alleen om meedenken gaan, maar soms ook om meebeslissen.
Hulpmiddel voor een vaste samenwerking
Door de matrix te gebruiken, zorg je in de verschillende fasen van het project telkens voor het maken van bewuste keuzes. Zo zorg je voor duidelijkheid voor alle betrokkenen. Het instrument biedt een fijne houvast voor het borgen van de samenwerking: de stem van cliënten, hun naasten en de cliëntenraad krijgt op vaste momenten een plek in het project. Zo waarborg je breed gedragen beslissingen in een dataproject wat voor iedereen meerwaarde biedt.
Eenvoudig in gebruik
Het instrument is eenvoudig te gebruiken. Het bestaat uit een tabel met horizontaal de verschillende mogelijke rollen en verticaal de fasen van het project, met een duidelijke toelichting bij iedere fase en rol. Per fase bepaal je wat de rol van de cliënt, hun naasten en de cliëntenraad is en leg je die keuze in de matrix vast, waarbij je de rol nog wat nader specificeert voor jouw project.
De fasen zijn ingedeeld volgens volgens de aanpak van het Model voor data-ondersteund werken van thema naar meerwaarde, zoals weergegeven in onderstaande afbeelding. Bij de rollen geldt dat de mate van betrokkenheid oploopt. Cliënten, hun naasten en de cliëntenraad kunnen toehoorder of meedenker zijn, maar ook een meer actieve rol hebben als adviseur of partner in het team. De meest actieve rol is die van regisseur, een rol waarin initiatieven en besluiten worden genomen.
Twee overzichten per project
Je vult een tabel in voor cliënten en hun naasten en apart nog een tabel voor de cliëntenraad. Deze splitsing is nodig omdat de cliëntenraad speciale bevoegdheden heeft. De cliëntenraad heeft advies-, medezeggenschap- en instemmingsrecht volgens de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (Wmcz) 2018.
Voor een effectief verloop van het project vul je bij de matrix voor cliënten en hun naasten per fase één rol in, niet meerdere rollen. Dat geldt niet bij de matrix voor de cliëntenraad. Vanwege de wettelijke bevoegdheid van de cliëntenraad kunnen daar per fase ook twee rollen van toepassing zijn.
Start je een nieuw project? Dan vul je weer opnieuw de matrixen in. Ieder project is uniek en vraagt om nieuwe afwegingen over de betrokkenheid van cliënten, hun naasten en de cliëntenraad.
Meer informatie
Benieuwd hoe je de Participatiematrix voor jouw dataproject kunt gebruiken? Ter inspiratie hebben we twee voorbeelden uitgewerkt, die je een goed beeld geven van de mogelijkheden:
Om zelf aan de slag te gaan met de Participatie Matrix kun je hieronder een invulbaar format downloaden.
Het format en de voorbeelden op deze pagina zijn gericht op dataprojecten. De matrix kun je ook inzetten bij andere technologieprojecten. Benieuwd naar deze bredere mogelijkheden? Neem dan ook eens een kijkje op Participatiematrix.nl. Op die website vind je nog meer voorlichting en tips voor gebruik van deze handige tool.
