‘Dankzij het gebruik van data kunnen we de zorgverlening verder verbeteren’

Wat is InteraktContour voor organisatie en wat is jouw rol als projectmanager ICT?
Bij InteraktContour bieden wij mensen met niet-aangeboren hersenletsel speciale zorg en ondersteuning. Mensen kunnen bij ons terecht voor behandeling, dagbesteding en begeleiding thuis en ook hebben we meer dan twintig woonlocaties. Over onze zorgverlening leggen wij veel gegevens vast en ook over ondersteunende processen, zoals financiën en personeelszaken. Deze gegevens noemen we ook wel ‘data’. Als projectmanager ICT help ik de organisatie om deze data goed te gebruiken en veilig met alle gegevens om te gaan.

Jij bent dus iedere dag volop met data bezig. Om wat voor informatie gaat het dan bijvoorbeeld?
In de gehandicaptenzorg hebben we digitaal steeds meer gegevens beschikbaar over de mensen aan wie we zorg verlenen (de cliënten), de processen in onze organisatie en onze medewerkers. Die gegevens leggen we vast in verschillende systemen, zoals het digitaal zorgdossier, personeelsdossier of financiële systeem. Het grote voordeel van de digitalisering is dat we gegevens nu veel gemakkelijker met elkaar kunnen combineren.
  

En al die gegevens, waarom zijn die voor InteraktContour belangrijk?
Die data helpt ons met het verbeteren van ons zorgproces en van de ondersteunende processen. Als gegevens laten zien dat een cliënt op een bepaald moment van de dag steeds onrustig is, passen zorgmedewerkers hun zorgverlening daarop aan. En als de organisatie wil zien of de zorgplannen op orde zijn, is dit zichtbaar in een dashboard. Het dashboard is een overzichtsscherm dat de informatie toont die voor jou belangrijk is.

Maken zorgmedewerkers al veel gebruik van data?
Ja, op alle locaties gebruiken zorgmedewerkers de gegevens regelmatig. Het helpt ze bijvoorbeeld bij het maken van een goede zorgroute. Blijkt uit de data dat er cliënten al vroeg in de ochtend wat onrustig zijn? Dan is het misschien goed om de zorg in de ochtend wat eerder te starten. Ook kunnen ze zo goed in de gaten houden hoe het gaat met cliënten. Gedraagt een cliënt zich al een tijdje anders? Dan vind je misschien een oorzaak daarvoor door gesprekken te voeren met bijvoorbeeld familie van de cliënt. Blijft de oorzaak onduidelijk, dan kan misschien een gedragsdeskundige helpen.

En waar gebruikt de organisatie de data nog meer voor?
We gebruiken de data onder meer ook voor informatie over verzuim, oftewel uitval van medewerkers door ziekte. Als veel medewerkers tegelijk ziek zijn, kan de personeelsmanager bijvoorbeeld nagaan wat de oorzaak is en ingrijpen. Daarnaast houden we gegevens bij over de opleidingen van onze medewerkers: Welke opleidingen hebben zij gevolgd? Zijn ze misschien toe aan een vervolgopleiding? En een laatste voorbeeld is informatie over onze ICT. Lopen veel medewerkers in hun informatiesysteem steeds tegen hetzelfde probleem aan? Dan proberen we een oplossing te bedenken waarmee in één keer het probleem voor iedereen verholpen is.
 

Je kunt de data dus op heel veel plekken in de organisatie gebruiken. Wat vind jij de grootste winst van het datagebruik?
Dankzij het datagebruik kunnen we de zorgverlening verder verbeteren. We zien nu nog beter wat goed werkt in onze zorg en waar onze cliënten blij van worden. Ook helpt de informatievoorziening ons om de zorg nog veiliger te maken. Denk bijvoorbeeld aan juist en snel handelen wanneer een cliënt gevallen is.

Maken al veel organisaties in de gehandicaptenzorg gebruik van die voordelen?
De gehandicaptenzorg maakt steeds meer gebruik van data, maar gebruikt ook veel mogelijkheden nog niet. Bij andere organisaties, zoals zorgverzekeraars, zijn medewerkers al volop gewend om met data te werken. De gehandicaptenzorg is nog niet zo ver. We kunnen nog veel stappen zetten.

Jij bent duidelijk voor meer datagebruik. Waarom is dat volgens jou juist in de gehandicaptenzorg zo belangrijk?
Medewerkers in de gehandicaptenzorg moeten hard werken en nieuw personeel is moeilijk te krijgen. Het gebruik van data maakt het werk voor zorgmedewerkers gemakkelijker en maakt het ook mogelijk de zorg voor de cliënten verder te verbeteren. Het gaat dan niet alleen om gegevens die zorgmedewerkers zelf vastleggen. Ook apparaten geven waardevolle informatie door. Bijvoorbeeld een robot die laat zien of een cliënt goed slaapt. Of een horloge die laat zien of een cliënt goed zelf de weg vindt naar bijvoorbeeld theater- of muziekles.

Hoe kun je als organisatie zorgen voor meer datagebruik?
Het is belangrijk om aan medewerkers te laten hoe ze data kunnen gebruiken. Wat is er allemaal mogelijk en wat levert het aan voordelen op voor de cliënten en voor henzelf? Organisaties kunnen ook van elkaar leren. Waar lopen ze tegenaan bij het gebruiken van data? Wat werkt wel en niet? Door met elkaar kennis en ervaringen uit te wisselen, leer je veel sneller om data goed te gebruiken.
 

En voor de cliënten, wat betekent het gebruik van data voor hen?
De cliënten moeten natuurlijk ook wennen aan de nieuwe technieken. Bij InteraktContour organiseren we regelmatig een technologiemarkt op locatie bij cliënten. Daar tonen we verschillende producten, zoals een slaaprobot, gps-horloge en digitaal fotolijstje. Ze kunnen de producten bekijken en vasthouden, krijgen uitleg en kunnen video’s bekijken over het gebruik. Als een product bevalt, dan kunnen ze het een paar weken lenen. Zo ontdekken ze of het echt wat voor ze is.

De techniek maakt het leven voor de cliënten wat gemakkelijker en kan bijdragen aan meer zelfredzaamheid. Soms vragen cliënten zelf ook om nieuwe producten. Ze gebruiken social media, zijn gewend aan de wereld van YouTube en Snapchat. Voor een zorgorganisatie is het belangrijk om ook in die ontwikkelingen mee te gaan.

Er komen in de toekomst natuurlijk ook weer nieuwe technieken bij.
Zeker, bij InteraktContour kijken we steeds naar nieuwe mogelijkheden. Zo zijn we nu bezig met het introduceren van een zorgoproepsysteem. Hiermee kunnen cliënten eenvoudig om hulp vragen door op plaatjes op een tablet te drukken. Bijvoorbeeld: ik wil naar buiten; ik wil mijn tanden poetsen; ik wil naar bed; ik ben mijn bril kwijt. Zorgmedewerkers zien dan op het scherm van hun mobiele telefoon niet een alarm-melding, maar een duidelijke vraag om hulp. Dat levert veel rust op. Ze kunnen dan direct antwoorden en laten weten dat ze er over vijf minuten zijn. Ze zien dat er geen nood is en kunnen eerst afmaken waar ze mee bezig zijn.

Veel mooie ontwikkelingen dus.
Ja, inderdaad. Informatie over het gebruik van het zorgoproepsysteem is bijvoorbeeld ook weer waardevol. Als een cliënt goed gebruikmaakt van de tablet, dan bespreken we wat nog meer mogelijk is. Als een cliënt deze mogelijkheid weinig gebruikt, zoeken we uit waar dat aan ligt. Vindt de cliënt het moeilijk om de tablet te bedienen? Zijn de plaatjes niet duidelijk? Ook per locatie zien we straks of deze nieuwe aanpak een succes is. Zorgmedewerkers leggen aan cliënten uit hoe het systeem werkt. Misschien blijkt uit de gegevens wel dat we ook medewerkers hierin beter moeten trainen. Stap voor stap helpen we medewerkers en cliënten meer voordelen te halen uit nieuwe technieken en datagebruik.

Interview door: Wessel Sambros (Sambros Media)
Tekstverwerking: Hanneke van Vliet (Het Nederlands Tekstbureau)

Dit bericht is gepubliceerd op 14 december 2023.